ဓမ္မစေတီခေါင်းလောင်း တကယ်မရှိပါ
Phothagyan.archaung
91,693 views
လွန်ခဲ့တဲ့နှစ်ပေါင်း ၅၅၀ နီးပါးက အင်မတန်ကြီးမားတဲ့ ခေါင်းလောင်းကြီးတလုံးကို မွန်ဘုရင် ဓမ္မစေတီမင်းက သွန်းလုပ်ပြီး ရွှေတိဂုံစေတီကို လှူဒါန်းခဲ့ပါတယ်။ ဒီခေါင်းလောင်းကြီးကို ၁၆၁၂ခုနှစ်မှာ သန်လျင်ကို သိမ်းပိုက်ထားတဲ့ ဒီဗရစ်တို (ငဇင်ကာ)က အရည်ကြိုပြီး အမြောက်သွန်းလုပ်ဖို့ ရွှေတိဂုံစေတီကနေ သန်လျင်ကို သယ်ဆောင်ဖို့ ကြိုးစားခဲ့ပါတယ်။ သယ်ဆောင်မှုက မအောင်မြင်ပဲ ကြေးပိဿချိန် ၁၈၀,၀၀၀ (တန်ချိန် ၂၉၄ တန်) ရှိတဲ့ ဓမ္မစေတီခေါင်လောင်းကြီးက ရန်ကုန်မြစ်ဝတနေရာမှာ နစ်မြုပ်သွားခဲ့ပါတော့တယ်။ ဒါကတော့ ဓမ္မစေတီခေါင်းလောင်းကြီးနဲ့ ပတ်သက်လို လူသိအများဆုံး ဇာတ်လမ်းတခုပါ။ ဒီခေါင်းလောင်းကြီးကို ပြန်လည်ဆယ်ယူဖို့ အကြိမ်ကြိမ်ကြိုးစားခဲ့ပေမယ့် အခုထိ မအောင်မြင်သေးပါ။ ကျနော်ကတော့ ဒီ ၂၉၄တန် အလေးချိန်ရှိတဲ့ ဓမ္မစေတီ ခေါင်းလောင်းကြီးဆိုတာ နှုတ်ပြောပုံပြင်ထက်မပိုဘဲ လက်တွေ့မှာ လုံးဝမရှိဘူးလို့ ယူဆပါတယ်။ အခု ဗီဒီယိုမှာတော့ ဓမ္မစေတီခေါင်းလောင်းကြီး တကယ်မရှိတဲ့ အကြောင်း သုံးသပ်ဆွေးနွေးထားပါတယ်။
#Burma_Political_History #ဓမ္မစေတီခေါင်းလောင်း #ဓမ္မစေတီမင်း #ကုန်းဘောင်မင်းဆက် #ငဇင်ကာ #PhillipeDeBrito #YeHeinAung
Join this channel to get access to perks:
@phothagyan.archaung
20 Comments
ခေါင်းလောင်းကြီး အမှန်တကယ် တည်ရှိခဲ့ကြောင်း သမိုင်းပညာရှင်များ ယုံကြည်ရသည့် အဓိကအချက်များမှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည် -
၁။ နိုင်ငံခြားသား ခရီးသွားများ၏ ကိုယ်တွေ့မှတ်တမ်းများ
အရှိဆုံးအထောက်အထားမှာ မွန် သို့မဟုတ် မြန်မာဘုရင်များအတွက် ပုံပြင်လုပ်ကြံပေးရန် အကြောင်းမရှိသည့် ပြင်ပမှ လွတ်လပ်သော နိုင်ငံခြားသားများ၏ မှတ်တမ်းများ ဖြစ်သည်။
ခေါင်းလောင်းကြီး ရေထဲမနစ်မြုပ်မီ ၂၅ နှစ်အလို ၁၅၈၃ ခုနှစ်တွင် အီတလီလူမျိုး ကျောက်မျက်ကုန်သည် ဂတ်စပရို ဘာလ်ဘီ (Gasparo Balbi) သည် ရွှေတိဂုံစေတီတော်သို့ ရောက်ရှိခဲ့သည်။
သူ၏ ခရီးသွားဒိုင်ယာရီတွင် ရွှေတိဂုံကုန်းတော်ပေါ်ရှိ တန်ဆောင်းကြီးတစ်ခုအတွင်း၌ အလွန်ကြီးမားသော ခေါင်းလောင်းကြီးတစ်လုံးကို တွေ့ရှိခဲ့ကြောင်း အတိအကျ ရေးသားခဲ့သည်။ သူသည် ခေါင်းလောင်းကြီးကို ကိုယ်တိုင်တိုင်းထွာရန် ကြိုးစားခဲ့ပြီး ခေါင်းလောင်းဝသည် "ခြေလှမ်း ၇ လှမ်းနှင့် လက်သုံးသစ်" ကျယ်ပြီး၊ ခေါင်းလောင်းတစ်ခုလုံး၏ အပေါ်မှအောက်ခြေအထိ သူဖတ်၍မရသော စာလုံးများ (ရှေးဟောင်းမွန် သို့မဟုတ် ပါဠိစာသားများ ဖြစ်နိုင်သည်) ဖြင့် ပြည့်နှက်နေကြောင်း မှတ်တမ်းတင်ခဲ့သည်။
၂။ သမိုင်းရာဇဝင်ကျမ်းများ တိုက်ဆိုင်စစ်ဆေးမှု
ခေါင်းလောင်းကြီးအကြောင်းကို စာရွက်စာတမ်းတစ်ခုတည်းတွင်သာ တွေ့ရခြင်းမဟုတ်ပါ။ မွန်ရာဇဝင်နှင့် မြန်မာရာဇဝင်ကျမ်း နှစ်ခုစလုံးတွင် ဖော်ပြထားပြီး၊ ၁၅ ရာစုနှောင်းပိုင်းတွင် ဓမ္မစေတီမင်း ပြုလုပ်ခဲ့သည့် ကြီးကျယ်သော သာသနာရေးပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုများနှင့် ရွှေတိဂုံစေတီတော်တွင် လှူဒါန်းခဲ့မှုများကို အသေးစိတ် ရေးသားထားသည်။ ရွှေတိဂုံရင်ပြင်တော်ရှိ ဓမ္မစေတီမင်း၏ ကမ္ပည်းကျောက်စာများ (ဥပမာ- ၁၄၇၆ ခုနှစ် သမိုင်းဝင် ဓမ္မစေတီကျောက်စာ) အရ အဆိုပါမင်းသည် ကြီးကျယ်ခမ်းနားသော သာသနာပြုလုပ်ငန်းများကို အလေးအနက် လုပ်ဆောင်ခဲ့သည့် ဘုရင်တစ်ပါးဖြစ်ကြောင်း သက်သေပြနေသည်။
၃။ ခေါင်းလောင်းသွန်းလုပ်မှု ပုံစံတူများ ရှိခြင်း
ကြီးကျယ်သော ကုသိုလ်ထူးရရှိရန် ခေါင်းလောင်းကြီးများ သွန်းလုပ်လှူဒါန်းခြင်းသည် မြန်မာ့သမိုင်းတွင် အစဉ်အလာတစ်ခု ဖြစ်သည်။ တန် ၉၀ ကျော်လေးသော မင်းကွန်းခေါင်းလောင်းကြီးနှင့် (လက်ရှိ ရွှေတိဂုံကုန်းတော်ပေါ်ရှိ) ၄၂ တန်ခန့်လေးသော သာယာဝတီမင်းခေါင်းလောင်းကြီး တို့သည် ရှေးမြန်မာ့ပန်းတဉ်းပညာရှင်များတွင် ယခုကဲ့သို့ အလွန်ကြီးမားသော ကြေးထည်များကို သွန်းလုပ်နိုင်သည့် အဆင့်မြင့်နည်းပညာနှင့် အင်ဂျင်နီယာအတတ်ပညာများ ရှိခဲ့ကြောင်း သက်သေပြနေသည့် အရှင်လတ်လတ် သာဓကများ ဖြစ်ကြသည်။
၄။ လုယက်ခံရမှု သမိုင်းမှတ်တမ်းများ ကိုက်ညီခြင်း
၁၆၀၈ ခုနှစ်တွင် ပေါ်တူဂီစစ်သွေးကြွ ငဇင်ကာ က ခေါင်းလောင်းကြီးကို အမြောက်လုပ်ရန်အတွက် ကုန်းတော်ပေါ်မှ ဖြုတ်ချကာ လုယက်ယူငင်ခဲ့သည့် ဖြစ်ရပ်ကို သံလျင်ရှိ ပေါ်တူဂီတို့၏ လှုပ်ရှားမှု မှတ်တမ်းများအပါအဝင် ထိုခေတ်ပြိုင် သမိုင်းစာပေအမြောက်အမြားတွင် တညီတညွတ်တည်း ရေးသားထားကြသည်။
ဒါဆို ဘာလို့ အခုထိ ရှာမတွေ့သေးတာလဲ?
တကယ်ရှိခဲ့ရင် တန် ၂၉၀ လောက်ရှိတဲ့ ကြေးတုံးကြီးကို ဘာလို့ ရှာမတွေ့သေးတာလဲ?
သမိုင်းပညာရှင်များနှင့် ရေအောက်ကယ်ဆယ်ရေး ပညာရှင်များက လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်း ၄၀၀ အတွင်း ရန်ကုန်မြစ်နှင့် ပဲခူးမြစ်ကြောင်းများသည် သိသိသာသာ ပြောင်းလဲသွားခဲ့ကြောင်း ထောက်ပြကြသည်။ ၁၆၀၈ ခုနှစ်က ဖောင်မှောက်ခဲ့သည့် "မြစ်ဆုံ" နေရာသည် ယနေ့အချိန်တွင် ပေပေါင်းများစွာ ထူထပ်လှသော မြစ်တွင်းနုန်းမြေများနှင့် ရွှံ့နွံများအောက်တွင် လုံးဝဖုံးလွှမ်းသွားခဲ့ပြီ ဖြစ်သလို၊ လက်ရှိ မြစ်ကမ်းနားတစ်လျှောက်ရှိ ကုန်းမြေများအောက်သို့ပင် ရောက်ရှိသွားနိုင်ခြေ ရှိနေပါသည်။
ထို့ကြောင့် ရှေးဟောင်းသမိုင်းမှတ်တမ်းများတွင် အလေးချိန်ပိုင်းဆိုင်ရာ အနည်းငယ် ချဲ့ထွင်မှု ရှိနိုင်သော်လည်း၊ ဓမ္မစေတီခေါင်းလောင်းကြီးသည် ရွှေတိဂုံစေတီတော်ရင်ပြင်တွင် တကယ်ပဲ တည်ရှိခဲ့သော ရုပ်ဝတ္ထုအံ့ဖွယ်တစ်ခု ဖြစ်ခဲ့သည်မှာ အမှန်ပင် ဖြစ်ပါသည်။
ဘယ်လူမျိုးမဆို
ဘယ်ဘာသာဝင်မဆို
ဘယ်နိုင်ငံသားမဆို
လေ့လာလိုက်စားခွင့်ရှိပါတယ်။
ဓမ္မစေတီခေါင်းလောင်း တကယ်မရှိပါ
Phothagyan.archaung
91,693 views
လွန်ခဲ့တဲ့နှစ်ပေါင်း ၅၅၀ နီးပါးက အင်မတန်ကြီးမားတဲ့ ခေါင်းလောင်းကြီးတလုံးကို မွန်ဘုရင် ဓမ္မစေတီမင်းက သွန်းလုပ်ပြီး ရွှေတိဂုံစေတီကို လှူဒါန်းခဲ့ပါတယ်။ ဒီခေါင်းလောင်းကြီးကို ၁၆၁၂ခုနှစ်မှာ သန်လျင်ကို သိမ်းပိုက်ထားတဲ့ ဒီဗရစ်တို (ငဇင်ကာ)က အရည်ကြိုပြီး အမြောက်သွန်းလုပ်ဖို့ ရွှေတိဂုံစေတီကနေ သန်လျင်ကို သယ်ဆောင်ဖို့ ကြိုးစားခဲ့ပါတယ်။ သယ်ဆောင်မှုက မအောင်မြင်ပဲ ကြေးပိဿချိန် ၁၈၀,၀၀၀ (တန်ချိန် ၂၉၄ တန်) ရှိတဲ့ ဓမ္မစေတီခေါင်လောင်းကြီးက ရန်ကုန်မြစ်ဝတနေရာမှာ နစ်မြုပ်သွားခဲ့ပါတော့တယ်။ ဒါကတော့ ဓမ္မစေတီခေါင်းလောင်းကြီးနဲ့ ပတ်သက်လို လူသိအများဆုံး ဇာတ်လမ်းတခုပါ။ ဒီခေါင်းလောင်းကြီးကို ပြန်လည်ဆယ်ယူဖို့ အကြိမ်ကြိမ်ကြိုးစားခဲ့ပေမယ့် အခုထိ မအောင်မြင်သေးပါ။ ကျနော်ကတော့ ဒီ ၂၉၄တန် အလေးချိန်ရှိတဲ့ ဓမ္မစေတီ ခေါင်းလောင်းကြီးဆိုတာ နှုတ်ပြောပုံပြင်ထက်မပိုဘဲ လက်တွေ့မှာ လုံးဝမရှိဘူးလို့ ယူဆပါတယ်။ အခု ဗီဒီယိုမှာတော့ ဓမ္မစေတီခေါင်းလောင်းကြီး တကယ်မရှိတဲ့ အကြောင်း သုံးသပ်ဆွေးနွေးထားပါတယ်။
#Burma_Political_History #ဓမ္မစေတီခေါင်းလောင်း #ဓမ္မစေတီမင်း #ကုန်းဘောင်မင်းဆက် #ငဇင်ကာ #PhillipeDeBrito #YeHeinAung
Join this channel to get access to perks:
@phothagyan.archaung