Hocamız zaten çok değerli ama sunucu da videolara ayrı renk katıyor. Konuya olan ilgisi çok belli, bundan ötürü sorduğu sorular da bi o kadar güzel ve konuya içkin oluyor

Sunucunun soruları videonun kalitesini inanılmaz arttırıyor. Kendisi de çok zeki ve bilgili biri belli ki.

Sabiha dan zafer, hocam,  yine anlaşılır yine süper

Çocukken bir çizgi dizi okumuştum. ileri bir medeniyet var . uzay araçları ile her yere gidebiliyorlar . bir uzay aracı arızalanıp fırtınalı denize düşüyor ve içindekiler bu denizle boğuşuyorlar . o aşamada sahne değişiyor parkta oynayan bir çocuk ağlayarak annesine geliyor ve gözüne bir şey kaçtığını söylüyor. annesi gözü yaşarmış çocuğun gözünden peçete ile yabancı maddeyi çıkarıp "küçük bir toz parçası çöp" girmiş deyip atıyor. o çöp diğer medeniyetin uzay aracı

Ben çoklu evrene inanıyorum

Siyah giyen adamlar filminde soyunma dolabında bir evren ve canlılar vardı. Ona çok benziyor hocanın dedikleri

Süper bilim teşekkürler❤

hocam zaten işinin ehli harika biri ama soruyu soran beyfendi de video akışını çok güzel yönetiyor. emeğinize sağlık

Aradan Merkür retrosu konusu geçince "acaba yanlış kanala mı geldim" dedim ama şakaymış :eyes-pink-heart-shape:

Çoklu evren hipotezi, yaşam gibi karmaşık sistemlerin nasıl meydana gelebileceğini de çok güzel şekilde izah ediyor. Birçok ihtimalin tecelli ettiği sonsuz sayıda evren bulutunun mevcudiyeti, matematiksel olarak mümkün ama fiziksel olarak ispat edilmesi şimdilik imkansız gibi görünen bir durumdur.

Tabii çoklu evren hipotezi eğer doğru ise, sadece iyi ihtimalleri değil kötü olasılıkları da konuşmak iktiza eder.. Bir evrende yaşam hiç oluşmamışken, başka bir evrende yaşam oluşmuş ama mikroskobik seviyeyi aşamamış olabilir. Benzer şekilde bizlerin çoktan ölmüş olduğu evrenler de söz konusu olabilir. Yani çoklu evren hipotezi eğer gerçek ise, o halde ortaya tahayyül etmesi çok zor sonuçlar ve ihtimaller çıkacaktır.

Paylaşım için çok teşekkür ederim. Hep size, hem kıymetli Hocamıza. 🎉

2026 Nobel fizik ödülüyle ilgili bir video da bekliyoruz

Teşekkürler

“Tanrı kesinlikle yoktur” demek, “Tanrı’nın varlığına dair yeterli kanıt göremiyorum” demekten epistemolojik olarak çok farklı bir iddiadır.

Bir ateist, Tanrı’nın varlığına ikna edici bir kanıt bulunmadığını söyleyebilir; bu gayet meşru bir agnostik/ateistik pozisyondur. Fakat buradan “Tanrı kesinlikle yoktur” sonucuna geçmek mantıksal olarak mümkün değildir. Çünkü bir şeyin varlığına ilişkin kanıt bulamamamız, o şeyin kesinlikle var olmadığını kanıtlamaz.

Burada bilim ile metafiziğin sınırını da ayırmak gerekir. Bilim, gözlemlenebilir ve ölçülebilir olgular hakkında hipotezler kurup bunları test eder. Eğer Tanrı, klasik teizmde olduğu gibi evrenin içindeki fiziksel bir nesne değil; uzay, zaman ve maddenin kaynağı olarak tanımlanıyorsa, “teleskopla göremedik, laboratuvarda ölçemedik, dolayısıyla yoktur” şeklindeki çıkarım kategorik bir hata olur. Çünkü ölçülebilir fiziksel bir nesne ile fiziksel gerçekliğin nihai nedeni olduğu iddia edilen metafizik bir varlığı aynı yöntemle test etmek zorunda değiliz.

Daha temel bir problem var: “Tanrı yoktur” iddiasının hangi gözlemle yanlışlanabileceğini sormak gerekir. Eğer cevap “hiçbir gözlem” ise, o zaman bu iddia bilimsel bir hipotezden ziyade felsefi/metafizik bir iddiadır. Bilimin bir şeyi kesin olarak reddedebilmesi için, reddedilen şeyin ne olduğunun ve hangi gözlemin onu çürüteceğinin tanımlanabilir olması gerekir.

Üstelik mantıksal olarak da “Tanrı’nın yokluğu” ile “Tanrı’nın varlığının kanıtlanmamış olması” aynı şey değildir. Örneğin evrende henüz keşfetmediğimiz bir gezegenin bulunmadığına dair elimizde kanıt olmaması, o gezegenin kesinlikle var olmadığını göstermez. Elbette Tanrı meselesi bundan çok daha farklı ve karmaşıktır; örnek yalnızca “kanıt yokluğu = yokluğun kanıtı” çıkarımının neden geçersiz olduğunu göstermek içindir.

Asıl mesele şu: Bir insan “Tanrı’ya inanmıyorum” diyebilir. Bu, kanıt yükünü Tanrı iddiasını ileri süren kişiye bırakan tutarlı bir epistemik tutumdur. Fakat “Tanrı kesinlikle yoktur” dediği anda kendisi de güçlü bir ontolojik iddia ortaya koymuş olur ve artık bu iddianın gerekçesini açıklamak zorundadır.

Hatta burada klasik bir mantık problemi ortaya çıkar: Evrenin tamamını, tüm gerçeklik alanını ve mümkün olan bütün varoluş biçimlerini incelemeden “hiçbir şekilde Tanrı yoktur” sonucuna nasıl ulaşılabilir? Tanrı evrenin içinde aranacak bir nesne olarak tanımlanmıyorsa, fiziksel evren hakkındaki bütün gözlemlerden metafizik bir “Tanrı yoktur” sonucunu çıkarmak ayrıca gerekçelendirilmelidir.

Bu nedenle bence entelektüel olarak daha dürüst iki pozisyon şunlardır:

“Tanrı’nın varlığına inanmıyorum ve mevcut kanıtları yeterli bulmuyorum.”

veya

“Tanrı’nın varlığı konusunda kesin bilgiye sahip olamayacağımızı düşünüyorum.”

Bunlar savunulabilir felsefi pozisyonlardır.

Ama “Tanrı kesinlikle yoktur” demek, sadece Tanrı’ya dair kanıt bulunmadığını söylemek değildir; gerçekliğin tamamı hakkında kesin bir ontolojik hüküm vermektir. Ve böyle bir hükmün kendisinin nasıl kanıtlandığı açıklanmadığı sürece, bu bilimsel bir sonuç değil, felsefi bir inanç/iddia olarak kalır.

Kısacası mesele “Tanrı’nın varlığı kanıtlandı mı?” sorusundan ibaret değildir. Aynı derecede önemli soru şudur:

“Tanrı’nın kesinlikle var olmadığını hangi yöntemle ve hangi kanıtla biliyorsun?”

Bu soruya verilecek cevap, tartışmanın asıl epistemolojik düğüm noktasıdır.

''Zaman, bilgi, bilinç ve canlılık nedir''? Kitap.

17:21 Bilim camiasındaki en önemli bakış açısı burada: Test edilemeyen, ölçülemeyen, gözlemlenemeyen teorileri neden oluşturuyoruz veya ciddiye alıyoruz? Hocamın verdiği cevap çok yerinde olmuş. Disiplinin metodolojisinin doğası gereği böyle yapılıyor. Deneyciler, teoriciler ve hesapçıların hepsinin yaptığı şey farklı gibi görünse de aslında aynı amaca hizmet ediyorlar: Bilim yapmak. Ama böyle diyince ortaya abuk sabuk fikirler atmak gibi anlaşılmasın tabii. Bunun belirli bir yöntemi ve bağlamı var. Belli başlı örüntüleri bu işe yatkın, bu işin ehli zihinler görüp bağlam oluşturabiliyorlar. Yoksa işkembeden sallamak değildir bilim yapmak. Bu farkı ayırt edebilmemiz lazım. Mesela öyle olabilir, böyle olabilir, şu da olabilir, bu da olabilir gibisinden konuşmak sadece spekülatif fikirler beyan etmektir ve bilimle alakası yoktur.

Bu tarz içeriklerle ilgili film önerisinde bulunabilir misiniz?

cern deneyleri çerçevesinde higg bozonu üzerine yazılmış bir makalede hatırladığım kadarıyla higg bozonu dediğimiz şeylerin alanlar olduğu ve evrende yayılan enerjinin bu alanlardan geçerken hız kaybedip kütle kazandığı ve farklı alanların enerjiyi çok daha farklı yavaşlatabileceği ve hatta belki de her şeyi yutarak sürekli genişleyen bir alanın bir gün bütün evreni yutacağından ve ışık hızı ile ilerleyeceği için böyle bir şeyi tespit etmenin de mümkün olmayacağını söylüyordu

buradan hareketle belki de paralel evren denilen şeyler aynı anlanlar üzeride farklı frekanslardaki enerji dalgalarının oluşturduğu farklı tecellilerdir dolayısıyla higg bozonlarını platform olarak kabul edersek aynı platform üzerinde birbiriyle iç içe geçmiş ve farklı etkileşimler kurmuş binlerce farklı evren olabilir ve belki de bunların hepsinin toplamı dalgaların sönümleme etkileri sebebiyle "0" değeridir.

"olasılıkların önüne ketler koyduğumuzda gerçekliğe giden yolu tıkamış oluruz" o nedenle su damlasındaki bir evren olma ihtimali aslında her şeyim sonu değil araştırılması gereken çok daha büyük bir alanın varlığını ortaya çıkarır. o köpükler farklı bir fizik gerektirebilir ama sonuçta aynı maddenin türevi olduğu gerçeğini de ispatlar. 08:30

Teşekkür.

Güzel, verimli ve çok kısa 😢