Bohdan Smoleń i Zenon Laskowik stworzyli jeden z najbardziej rozpoznawalnych duetów polskiego kabaretu — a mimo to przez trzydzieści lat nie zostawili po sobie jednej wspólnej wersji tego, co ich rozdzieliło. Ten film dokumentalny zaczyna się od wieczoru we wrocławskiej Hali Ludowej w 1990 roku, kiedy Smoleń zszedł ze sceny w trakcie występu i już nie wrócił, a kończy się na słowach, które Laskowik wypowiedział nad jego trumną.

Ale historia Bohdana Smolenia to znacznie więcej niż siedem lat w Kabarecie Tey. To dziewięć lat w krakowskiej piwnicy i ponad tysiąc występów Kabaretu Pod Budą, główna nagroda FAMY w 1972 roku, telefon z Poznania, program „Z tyłu sklepu" w Opolu i publiczność, która sama dopowiedziała fragmenty wycięte przez cenzurę. To pani Pelagia, skecze „Maluch" i „Polska w kryzysie", a także zakaz wykonywania zawodu wydany w 1983 roku przez Wydział Kultury KC PZPR. To własna firma, Kabaret Bohdana Smolenia działający ponad dwadzieścia lat, role filmowe, płyty z Krzysztofem Krawczykiem i książka z 1994 roku. To listonosz Edzio ze „Świata według Kiepskich", dzięki któremu poznało go zupełnie nowe pokolenie. I wreszcie Baranówko, konie i Fundacja Stworzenia Pana Smolenia, prowadząca hipoterapię dla dzieci z niepełnosprawnościami.

Opowiadamy też o największej tragedii jego życia — śmierci syna Piotra i żony Teresy — z zachowaniem pełnej ostrożności wobec źródeł: bez wybierania spornych dat, bez cytowania kwestii, których nie potwierdza żaden uczestnik zdarzeń, i zawsze z zaznaczeniem, kto co twierdzi.

Materiał powstał w oparciu o depesze i materiały rocznicowe Polskiej Agencji Prasowej, relacje Radia Poznań z pogrzebu artysty, opublikowane wywiady samego Bohdana Smolenia oraz Zenona Laskowika, książkę Katarzyny Olkowicz o Laskowiku, publikacje Krzysztofa Deszczyńskiego poświęcone Smoleniowi, książkę Sławomira Kopera o mistrzach polskiego kabaretu, materiały Fundacji Stworzenia Pana Smolenia i zachowane dokumenty cenzury z festiwalu w Opolu. Tam, gdzie źródła się różnią, mówimy o tym wprost.

00:00 — Wieczór, po którym zszedł ze sceny
02:47 — Bielsko-Biała: dom szewca i „Pani Lala"
05:32 — Dwie ucieczki: wojsko i zootechnika
07:28 — Piwnica: tysiąc występów, o których nikt nie mówi
11:02 — Telefon z Poznania i miejsce po Rewińskim
14:23 — Jak naprawdę był zbudowany duet Tey
18:13 — Opole 1980: publiczność dopowiada to, co wyciął cenzor
22:19 — Cena: zakaz wykonywania zawodu
26:09 — Podpisy: kto figurował pod tekstami
28:58 — Koniec, którego nikt nigdy nie wyjaśnił
33:07 — Osobno: dwadzieścia lat, które Polska przegapiła
38:11 — Powroty i próba znów pracować razem
44:30 — Trzy wersje jednego wieczoru
49:03 — Dom, drugi raz: Piotr i Teresa
52:20 — Dwa zniknięcia ze sceny
54:43 — Edzio: powrót przez telewizor
57:51 — Baranówko: konie zamiast sali
01:02:38 — „Na razie": choroba, pożegnanie i pomnik


Źródła

Polska Agencja Prasowa (PAP) — materiały rocznicowe i depesze
Radio Poznań — relacja z pogrzebu, grudzień 2016
Opublikowane wywiady Bohdana Smolenia (Onet Kultura)
Wywiad Zenona Laskowika (GALA / Onet)
Katarzyna Olkowicz — książka o Zenonie Laskowiku
Krzysztof Deszczyński — książki i wywiady o Bohdanie Smoleniu
Sławomir Koper, „Mistrzowie polskiego kabaretu", Fronda, 2022
Fundacja Stworzenia Pana Smolenia — materiały fundacji
Archiwalia festiwalu w Opolu — scenariusz z naniesionymi skreśleniami cenzury
Filmpolski.pl — filmografia