=============================================================
MUZYKA + LITERATURA + CIEKAWOSTKI + ODP NA KOMENTARZE (INFO)
=============================================================
Jak zawsze porcja muzyki, aby przyjemnie spędzić czas również po obejrzeniu filmików🙂

Danko Jones - Code Of The Road - https://www.youtube.com/watch?v=HKhhlUdskwc&list=RDHKhhlUdskwc&start_radio=1
Extreme - Watching Waiting - https://www.youtube.com/watch?v=FMTFFlaRDZM&list=RDFMTFFlaRDZM&start_radio=1
Jaded Heart - Paid My Dues - https://www.youtube.com/watch?v=Enjfe-7KrPM&list=RDEnjfe-7KrPM&start_radio=1

=====================
BONUSOWA CIEKAWOSTKA
=====================

1. ESTROGEN DOPOCHWOWY VS. INFEKCJE (ZUM): Miejscowa terapia estrogenowa to często skuteczniejsza broń przeciw nawracającym infekcjom dróg moczowych niż same antybiotyki. ● Mechanizm: Po menopauzie rośnie pH pochwy, co niszczy dobre bakterie Lactobacillus. ● Efekt: Estrogen dopochwowy przywraca kwasowe środowisko i odbudowuje populację pałeczek kwasu mlekowego. Tworzą one naturalną barierę, która fizycznie uniemożliwia bakteriom E. coli wędrówkę do pęcherza.

2. POI: TO NIE WYBÓR, TO „PROTEZA”: U kobiet z przedwczesną niewydolnością jajników (POI – przed 40. rokiem życia) terapia hormonalna nie jest traktowana jako opcja dla poprawy komfortu, lecz jako fizjologiczna konieczność. ● To tzw. substytucja: uzupełniamy coś, co organizm powinien naturalnie produkować jeszcze przez lata. ● Wytyczne (m.in. ACOG) zalecają kontynuację terapii co najmniej do 51. roku życia (średni wiek naturalnej menopauzy), aby chronić serce, kości i mózg.

3. PUŁAPKA TARCZYCOWA: TABLETKA VS. PLASTER: Doustny estrogen może „ukraść” Twoje hormony tarczycy. To kluczowa informacja dla osób z niedoczynnością. ● Dlaczego? Estrogen w tabletce trafia do wątroby, gdzie zwiększa produkcję białka TBG. To białko „wiąże” hormony tarczycy, czyniąc je nieaktywnymi. ● Skutek: Pacjentki na lewotyroksynie mogą wymagać większej dawki leku po przejściu na doustną HTZ. ● Rozwiązanie: Formy przezskórne (żele, plastry) omijają wątrobę i zazwyczaj nie wpływają na wyniki tarczycowe.

4. PĘCHERZYK ŻÓŁCIOWY POD OSTRZAŁEM: Droga podania hormonów ma bezpośredni wpływ na ryzyko kamicy żółciowej. ● Doustne estrogeny zmieniają skład żółci, zwiększając w niej stężenie cholesterolu, co sprzyja powstawaniu kamieni. ● Badania (np. Million Women Study) dowodzą, że stosowanie estrogenów przez skórę niemal całkowicie eliminuje to ryzyko. Jeśli masz tendencję do problemów z woreczkiem – żel lub plaster to bezpieczniejszy wybór.

==================
LITERATURA NAUKOWA
==================

- A prospective study of postmenopausal estrogen therapy and coronary heart disease - https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/4047106/ (1985)
Postmenopausal hormone therapy and mortality - https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/9187066/ (1997)

- Age-specific effects of hormone therapy use on overall mortality and ischemic heart disease mortality among women in the California Teachers Study - https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC3253313/ (2011)

- The discrepancy between observational studies and randomized trials of menopausal hormone therapy: did expectations shape experience? - https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/14644895/ (2003)

- Does publication bias explain the divergent findings on menopausal hormone therapy and cardioprotection in the literature? - https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC8105155/ (2021)

- Effects of conjugated equine estrogen in postmenopausal women with hysterectomy: the Women’s Health Initiative randomized controlled trial - https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/15082697/ (2004)

- Menopausal Hormone Therapy and Long-term All-Cause and Cause-Specific Mortality: The Women’s Health Initiative Randomized Trials - https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/28898378/ (2017)

- Menopausal Hormone Therapy and Long-term All-Cause and Cause-Specific Mortality: The Women’s Health Initiative Randomized Trials - https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC5728370/ (2017)

- The Role of Menopausal Hormone Therapy in Reducing All-cause Mortality in Postmenopausal Women Younger than 60 Years: An Adaptive Meta-analysis - https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC6336567/ (2018)

- A Reappraisal of Women’s Health Initiative Estrogen-Alone Trial: Long-Term Outcomes in Women 50–59 Years of Age - https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC4313058/ (2015)

- Association of Menopausal Hormone Therapy With Breast Cancer Incidence and Mortality During Long-term Follow-up of the Women’s Health Initiative Randomized Clinical Trials - https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/32721007/ (2020)

- Menopausal Hormone Replacement Therapy and Reduction of All-Cause Mortality and Cardiovascular Disease: It’s About Time and Timing - https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC9178928/ (2022)Rok skorygowany względem wpisu w scenariuszu: publikacja jest indeksowana jako 2022. (PubMed)

- Effect of hormone replacement therapy on cardiovascular events in recently postmenopausal women: randomised trial - https://www.bmj.com/content/345/bmj.e6409 (2012)

- Mortality associated with hormone replacement therapy in younger and older women: a meta-analysis - https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/15209595/ (2004)

- Bayesian meta-analysis of hormone therapy and mortality in younger postmenopausal women - https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/19854329/ (2009)

- Hormone therapy for preventing cardiovascular disease in post-menopausal women - https://www.cochranelibrary.com/cdsr/doi/10.1002/14651858.CD002229.pub4/full (2015)

- The Timing Hypothesis and Hormone Replacement Therapy: A Paradigm Shift in the Primary Prevention of Coronary Heart Disease in Women. Part 1: Comparison of Therapeutic Efficacy - https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC3660423/ (2013)

- Menopausal hormone use and ovarian cancer risk: individual participant meta-analysis of 52 epidemiological studies - https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/25684585/ (2015)

- Use of menopausal hormone therapy beyond age 65 years and its effects on women’s health outcomes by types, routes, and doses - https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/38595196/ (2024)

- Stroke Risk Factors Unique to Women - https://www.ahajournals.org/doi/10.1161/strokeaha.117.018415 (2018)

- The 2022 hormone therapy position statement of The North American Menopause Society - https://journals.lww.com/menopausejournal/abstract/2022/07000/the_2022_hormone_therapy_position_statement_of_the.4.aspx (2022)

- The 2022 hormone therapy position statement of The North American Menopause Society - https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/35797481/ (2022)

- Long-term hormone therapy for perimenopausal and postmenopausal women - https://www.cochrane.org/evidence/CD004143_perimenopausal-and-postmenopausal-women-what-are-long-term-effects-using-hormone-therapy-least-one (2017)

============================
ODPOWIEDZI NA KOMENTARZE
============================

Kanał ten rozrósł się wbrew jakiejkolwiek logice i moim oczekiwaniom. Obecnie oglądają go setki tysięcy osób rocznie, co ciężko ogarnąć rozumem. Mimo że cieszy mnie to niezmiernie, zacząłem łapać się na tym, że zamieniam się w osobę, która zamiast czytać i tworzyć filmiki, artykuły czy też wiele książek, które zacząłem pisać i których nie mogę dokończyć, spędza coraz więcej czasu na odpisywaniu na komentarze czy też maile.

Nie jest to niestety w żaden sposób produktywne. Przeraża mnie spędzanie życia w ten sposób. Czas, który spędzam na odpowiadaniu, będzie lepiej spożytkowany na tworzeniu choćby nowego filmiku. Setki razy więcej osób obejrzy go niż przeczyta komentarz i skorzysta z niego. Tym samym ZAPRZESTAJĘ ODPISYWANIA NA KOMENTARZE POZA OKRESEM PUBLIKACJI NOWEGO FILMIKU (około pierwszych parę godzin).

Jeśli masz jakieś pytanie, to staraj się je zostawiać pod najnowszym filmikiem. Starych nie będę już „obsługiwać”.

Jeśli masz jakieś naglące pytanie, to polecam rozważyć wykupienie miesięcznego patronatu: https://universeofmemory.pl/the-unive... . Dla patronów dostępne jest prywatne forum po rejestracji konta, gdzie można mi zadawać pytania lub pogadać ze mną i innymi patronami.

Z góry dziękuję za zrozumienie

Szlachetny 👑Polaku  w podziękowaniu za kolejny przekaz z wdzięcznością 🌹proszę nt koronografii i HPV

Bartek dziękuję za kolejny świetny odcinek. Słucham Cie od bardzo dawna i jak zawsze fachowa robota została przez Ciebie zrobiona. Pozdrawiam I zdrówka życzę ❤

Mam 65 lat i od 23 lat jestem na HTZ. Nie wyobrażam sobie życia bez tego. Miałam wszystkie możliwe objawy menopauzy tylko sto razy bardziej. Stwierdziłam że wyląduję w końcu w więzieniu bo kogoś pobiję albo wyrzucą mnie z pracy😏.Samopoczucie koszmarne, do tego bezsenność itd. Błyskawicznie zdecydowałam się na terapię hormonalną, oczywiście wykonując najpierw wszystkie możliwe badania. I stał się cud. Zaczęłam się normalnie czuć,wszystkie objawy minęły.Martwiłam się tylko co to będzie jak będę musiała zakończyć terapię bo wtedy była mowa o max 15 latach.Na szczęście podejście lekarzy się zmieniło i okazało się że można brać dużo dłuzej.  Oczywiście co rok badania. Ja zaryzykowałam nawet HTZ mimo raka piersi u siostry. Na szczęście mnie to póki co nie dopadło. Kiedyś próbowałam sprawdzić czy będę mogła już zakończyć terapię ale po dwóch fajnych tygodniach musiałam do niej wrócić bo wszystkie te koszmarne objawy zaczęły wracać więc za nic w świecie nie zrezygnuję z HTZ bo to jest życie a nie męczarnia. A przy okazji regularne kontrole lekarskie, które bym sobie pewnie odpuszczała a tak co rok badania, nie ma zmiłuj. Polecam wszystkim Paniom, jeśli tylko mogą przyjmować hormony.

Mam 7 dzieci, menopauza 45 rok życia - nie przypominam sobie żadnych uciążliwych objawów. Teraz mam 63 lata i dalej czuję się świetnie. Bez żadnych dodatkowych hormonów!

Nie wiem co to menopauza , nigdy nie mialam uderzeń gorąca , poty czy coś innego ,  jestem po 60 + , nigdy żadnych hormonów ani innych leków! W mojej apteczce tylko plastry opatrunkowe czasem syrop na gardło w sezonie ,

Wiedza generalnie bywa przydatna.

Dziękuję Ci za ten film. Dziękuję też wszystkim kobietom, które dzielą się w komentarzach swoją historią. Jutro idę do gina i chcę zagadać o htz. Mam 53 lata i czas rozważyć za i przeciw bo meno dokucza (wybudzenia w nocy, przybieranie  a wadze-tak wiem żrę za dużo, bóle mięśni i stóp itd itd a najgorsza jest płaczliwość i stany ogromnego smutku, brak energii...

Bartku, dziś odebrałam wyniki, które mnie zszokowaly. I akurat dziś pojawia się twój filmik w tym temacie. Niesamowity zbieg okoliczności. Dziękuję. Bardzo potrzebowałam tej wiedzy.
Estradiol 6,5, FSH 94, 50 lat, od 10 lat brak macicy.

Słowa na M nie brałam pod uwagę, nie ja, absolutnie nie.

Siłownia, 2x cardio, 2-3x siłowe ćwiczenia i nagle cyk odcina mnie, regeneracja się wydłuża, odporność siada, infekcje, ja łączę kropki. Zdrowe żywienie, posty, niskoweglowodanowo i  wszystko siadło.
Nawet nie wiesz, jak bardzo potrzebowałam tej wiedzy.
Jutro mam wizytę u ginekologa.
Dzięki wielkie za twoją pracę i Twój piękny mózg.

Mam 50 lat. Od pół roku przechodzę zmiany hormonalne. I jak tak dalej będzie to zwariuję. Robię badania pod kątem bezpieczeństwa zastosowania htz. I mam nadzieję że będę mogła zastosować. Jestem do niczego. W pracy przez 8 godzin nie robię nic, nie mogę się skupić, coś podłubię przy komputerze, ale nic nie mogę dokończyć. Rozdrażnienie, poty, fale gorąca, brak libido, ból kości, ból stóp. I o wszystkim zapominam. To jest jakiś dramat

54 lata, bez htz, na keto, D3+k2mk7, magnez, potas, sezonowo olej z czarnuszki i wiesiołka, spacery
Jest ok

Cześć Bartku, extra koszulka. Pozdrawiam

Dzięki Bartek! Ważny temat (jak w sumie wszystkie tu poruszane :D)

Już się orientuję w temacie. Jeszcze menopauza mnie nie dotyczy. Ale mam 48 lat i jestem w perimenopauzie,  więc pewnie za kilka lat się na to zdecyduję.  Obecnie wyczaiłam progesteron w kremie z dzikiego pochrzynu, dzięki któremu przesypiam noce, bo progesteron spada jako pierwszy hormon

Moja mama ma 82 lata, jest mobilna, nie ma żadnych problemów ze zdrowiem, dietę ma zdrowo rozsądkową i nigdy nie brała rządnej pigułki hormonalnej. Tak ją pokierowała starsza pani ginekolog, powiedziała, że ma jeść dużo nabiału, galaretek, sok pomidorowy, pić siemię lniane i chodzić na spacery aby utrzymać kondycje i wagę.

Ten film i komentarze podsunęły mi pomysł, że zaniki pamięci u mojej mamy to może brak hormonów i zamiast do neurologa muszę ją zabrać do ginekologa po htz bioidentyczne.
Dzięki jak zwykle za wartościowe treści 💕🌺

Bartku jak ja Ci dziękuję za ten filmik! Mam 40lat i miałam wszystkie symptomy perimenopauzy. Jestem na keto/ low carb od 6 lat i dieta już nie wystarczyła. HTZ zmieniła mi samopoczucie i życie. Polecam dr Jakuba Rzepkę który jest świetny w dobieraniu takiej terapii 🫶🏻

W wieku 52 zaczęłam mieć  objawy menopauzy...kilkanascie razy na dzień i w nocy uderzenia goraca, po takim uderzeni bylam zlana potem i było mi zimno, w nocy nie dalo sie spać, mgła mozgowa, wyczerpanie i to tak z dnia na dzień...miesiac wytrzymalam...poszłam do lekarza i zgodzilam sie na branie hormonow bioidentyczne...mieszkam w Szwajcarii i tu to normalne...nie wiem jak się one w Polsce nazywaja. Nie mam absolutnie zadnych objawow menopauzy, czuje sie świetnie, biore je od 4 lat i wszystko jest ok. Po co się meczyc? Dziekuje Bartek za twoje wyklady. Pozdrawiam wszystkich serdecznie

Dzisiaj dałam lajka❤, a odsłucham jutro.
Na pewno będzie sztos🔥

A ja nie wiem co to menopauza.... poprostu w pewnym okresie przestałam mieć okres i już. Ciekawe od czego to zależy że niektóre kobiety tak ciężko to przechodzą a inne nic - czy ktoś to bada? Pozdrawiam serdecznie