مستند تاریخ ساسانیان
فصل یکم به صورت کامل: از اردشیر بابکان تا شاپور یکم

پس از سقوط هخامنشیان، شهر اصطخر به مرکز قدرتی جدید تبدیل شد و سلسله‌ای از فرمانروایان محلی به نام فرترکه‌ها در این منطقه قدرت گرفتند. ساسان، موبد معبد آناهیتا، با پیوندهای خانوادگی خود زمینه را برای قدرت‌گیری خاندانش فراهم کرد. پسر او، بابک، با نفوذ در سیاست پارس، پایه‌های یک حکومت جدید را بنا نهاد. سرانجام، اردشیر بابکان، فرزند بابک، در نبرد هرمزدگان (۲۲۴ میلادی) اشکانیان را شکست داد و شاهنشاهی ساسانی را تأسیس کرد. او سپس برای گسترش قدرت خود به اصلاحات اداری، توسعه شهرها پرداخت اردشیر با توسعه تجارت و تصرف بنادر خلیج فارس توان اقتصادی شاهنشاهی نو بنیاد خود را افزایش داد سپس آماده مقابله با امپراتوری روم شد. اردشیر موفق شد شهرهای از دست رفته در شرق و غرب را باردیگر تحت کنترل ساسانیان درآورد.
پس از مرگ اردشیر، شاپور یکم بر تخت نشست و سیاست‌های توسعه‌طلبانه ساسانیان را ادامه داد. او در چندین نبرد با روم پیروز شد و در سال ۲۶۰ میلادی، امپراتور روم، والریانوس، را در نبرد ادسا به اسارت خود درآورد. این موفقیت جایگاه ایران را در جهان باستان تقویت کرد. شاپور موفق شد مرزهای شاهنشاهی ساسانی را گسترش داده و قلمروی وسیعی را تحت کنترل خود درآورد. علاوه بر فتوحات نظامی، شاپور به تأسیس شهرهای جدید از جمله جندی‌شاپور پرداخت که ایران را به مرکز علمی و اقتصادی تبدیل کرد. اصلاحات او در نظام اداری و نظامی، بنیان‌های امپراتوری ساسانی را مستحکم کرد و پس از مرگش در سال ۲۷۰ میلادی، این امپراتوری را به یکی از قدرت‌های برتر جهان تبدیل کرده بود.
در این مستند شرحی از چگونگی قدرت گرفتن خاندان ساسان از پارس تا ساخت شاهنشاهی عظیم ایرانی را روایت کرده‌ایم. مستند پیش رو با ادغام شش قسمت از فصل اول مستند اردشیربابکان و شاپور جهانگیر فراهم شده است. مجموعه تاریخ ساسانیان بنا دارد تا کل تاریخ دوره ساسانیان را بازسازی کند.
فهرست
----------------------------------------
00:00:00 لوگو موشن
00:00:09 پارس پیش از ساسانیان
00:03:07 معرفی خاندان ساسانی
00:03:53 قدرت گرفتن ساسانیان در پارس
00:07:54 پادشاهی اردشیر بر پارس و فتح کرمان، سپاهان، خوزستان و میشان
00:15:12 نبرد هرمزدگان
00:20:15 بررسی نقش برجسته پیروزی اردشیر بابکان
00:21:14 بازماندگان نبرد هرمزدگان
00:21:56 جهان در قرن سوم میلادی
00:22:37 تاریخ مختصر شاهنشاهی کوشانیان
00:26:40 پس از نبرد هرمزدگان
00:29:33 بنیادگذاری ایرانشهر
00:32:22 اردشیر در میانرودان
00:35:12 محاصره هترا
00:39:01 فتوحات اردشیر
00:44:19 تاریخ مختصر شاهنشاهی اشکانی
00:55:51 حمله اردشیر بابکان به روم
00:59:26 سفرای ایرانی در اردوی الکساندر
01:00:49 کارزار الکساندر سوروس علیه ساسانیان
01:04:44 نبرد تیسفون
01:07:40 عقب‌نشینی فاجعه‌بار
01:10:45 لشکرکشی به ارمنستان
01:12:31 تغییرات اردشیر در ساختار سیاسی
01:15:34 خاندان ساسانی؛ فرزندان اردشیر بابکان
01:16:43 کارزار شاپور در شمال میانرودان
01:18:41 گشودن و نابودی شهر هترا
01:20:20 جانشینی شاپور یکم و عاقبت اردشیر بابکان
01:22:12 آغاز جنگی دیگر با روم
01:25:35 نبرد میشیک یا میشک
01:30:19 پیمان صلح با فیلیپ عرب و جنگ با کوشانیان و ارمنستان
01:34:21 دومین رویارویی شاپور با رومیان در باربالیسوس
01:35:57 ماجرای سقوط انطاکیه
01:38:35 حمله به دورا - اوروپوس
01:41:48 از سر گیری جنگ با رومیان
01:43:11 نبرد ادسا
01:50:37 ماجرای اسرات قیصر روم
01:52:12 نقش برجسته‌های پیروزی شاپور بر رومیان
01:54:40 پس از نبرد ادسا
01:56:34 ضد حمله اُذَیْنه (اُدِناتوس)
02:02:16 خلاصه اقدامات شاپور یکم
02:06:33 پایان بندی

لینک حمایت:
پنل داخلی
https://zarinp.al/ancient_caravan
پنل بین‌المللی
Patreon: ancient_caravan

موزیک انتهای کار از فریا فرجی:
Shāpur the Victorious - Epic Iranian Music

Desert City Kevin MacLeod (incompetech.com)
Licensed under Creative Commons: By Attribution 3.0 License
https://creativecommons.org/licenses/...

منابع:
اردشیر بابکان / حمیدرضا صفاکیش، علی اکبرپور
تاریخ تحولات سیاسی ساسانیان / شهرام جلیلیان
ایران در زمان ساسانیان / آرتور کریستن‌سن
شاهنشاهی ساسانی / تورج دریایی
سواره نظام زبده ساسانی / کاوه فرخ
تمدن ایران ساسانی / لوکونین
تاریخ و فرهنگ ساسانی / تورج دریایی
جهان ساسانی / تورج دریایی
اردشیر بابکان از ارگبدی تا شاهنشاهی / سجاد بهرامیان
اردشیر یکم / یوزف ویزه‌هوفر و هاینتس لوشی
کوشانیان امپراتوری فراموش شده / لاله فرزین‌فر
تاریخ جامع ایرانیان - جلد دوم - کوشانیان / عسکر بهرامی
تاریخ الرسل و الملوک / طبری
تاریخ امپراتوری از مرگ مارکوس / هرودین
شاهنامه / ابوالقاسم فردوسی
THE ROMAN ESTERN FRONTIER / MICHAEL H.DODGEON , SAMUEL N.C.LIEU

#ساسانیان #اردشیر #شاپور