Logarit không phải một phép tính. Nó là cái máy biến phép nhân thành phép cộng.
Video đi ngược hành trình của một ý tưởng: từ phép nhân hai số 8 chữ số làm bằng tay, đến chiếc thước trượt khiến phép nhân xảy ra bằng chuyển động, và vì sao logarit vẫn sống khi bảng tra đã biến mất.
Bạn nghĩ logarit sinh ra để làm gì? Viết câu trả lời của bạn ở bình luận nhé.
CÁC CHƯƠNG
0:00 Phép nhân 8 chữ số
0:26 Cái giá của phép nhân
1:13 Mẹo hai hàng số
2:33 Những khoảng trống giữa các số
3:35 John Napier và bảng logarit đầu tiên
4:55 Dùng bảng tra và Henry Briggs
6:09 Từ Stifel đến Kepler: 83 năm
7:10 Thước logarit
8:14 Logarit vẫn sống quanh ta
9:11 Nhân cũng chỉ là đếm
MỐC LỊCH SỬ
• 1544: Michael Stifel (Arithmetica Integra) đặt hai hàng số cạnh nhau
• 1614: John Napier công bố Mirifici Logarithmorum Canonis Descriptio
• 1615: Henry Briggs đến Edinburgh gặp Napier, đề xuất log 1 = 0, log 10 = 1
• 1617: Napier qua đời; 1619: cách dựng bảng của ông được in
• 1624: Briggs công bố Arithmetica Logarithmica (14 chữ số thập phân); Vlacq lấp đoạn còn thiếu năm 1628
• 1627: Kepler dùng logarit để lập Bảng Rudolphine
• Thập niên 1620: Gunter và Oughtred (thang chia logarit, thước trượt)
• 1748: Euler đặt logarit vào khuôn khổ toán học hiện đại
• 1972: máy tính khoa học cầm tay HP-35
LƯU Ý
• Logarit của Napier không phải logarit hiện đại: không có cơ số, không dùng số e.
• Câu "logarit rút ngắn lao động, nhân đôi tuổi thọ của nhà thiên văn" thường được gán cho Laplace, nhưng xuất xứ chưa rõ.
• Câu "Thiên văn học không thay đổi. Chỉ là người ta tính nhanh hơn" là lời diễn giải của kênh.
NGUỒN THAM KHẢO
Napier, Mirifici Logarithmorum Canonis Descriptio (1614) và Constructio (1619); Briggs, Arithmetica Logarithmica (1624); Stifel, Arithmetica Integra (1544); Euler, Introductio in analysin infinitorum (1748); Cajori, History of the Logarithmic Slide Rule (1909); MacTutor (Đại học St Andrews).
HÌNH ẢNH TƯ LIỆU (Wikimedia Commons, miền công cộng theo nhãn của Commons)
Trang bìa Mirifici Logarithmorum Canonis Descriptio (1614); chân dung John Napier (bản in litô, British Museum); trang bìa Tabulae Rudolphinae (1627).
Giọng đọc: giọng AI. Hình ảnh và âm thanh: dựng bằng code (three.js).
#logarit #toanhoc #lichsutoan
Logarit không phải một phép tính. Nó là cái máy biến phép nhân thành phép cộng.
Video đi ngược hành trình của một ý tưởng: từ phép nhân hai số 8 chữ số làm bằng tay, đến chiếc thước trượt khiến phép nhân xảy ra bằng chuyển động, và vì sao logarit vẫn sống khi bảng tra đã biến mất.
Bạn nghĩ logarit sinh ra để làm gì? Viết câu trả lời của bạn ở bình luận nhé.
CÁC CHƯƠNG
0:00 Phép nhân 8 chữ số
0:26 Cái giá của phép nhân
1:13 Mẹo hai hàng số
2:33 Những khoảng trống giữa các số
3:35 John Napier và bảng logarit đầu tiên
4:55 Dùng bảng tra và Henry Briggs
6:09 Từ Stifel đến Kepler: 83 năm
7:10 Thước logarit
8:14 Logarit vẫn sống quanh ta
9:11 Nhân cũng chỉ là đếm
MỐC LỊCH SỬ
• 1544: Michael Stifel (Arithmetica Integra) đặt hai hàng số cạnh nhau
• 1614: John Napier công bố Mirifici Logarithmorum Canonis Descriptio
• 1615: Henry Briggs đến Edinburgh gặp Napier, đề xuất log 1 = 0, log 10 = 1
• 1617: Napier qua đời; 1619: cách dựng bảng của ông được in
• 1624: Briggs công bố Arithmetica Logarithmica (14 chữ số thập phân); Vlacq lấp đoạn còn thiếu năm 1628
• 1627: Kepler dùng logarit để lập Bảng Rudolphine
• Thập niên 1620: Gunter và Oughtred (thang chia logarit, thước trượt)
• 1748: Euler đặt logarit vào khuôn khổ toán học hiện đại
• 1972: máy tính khoa học cầm tay HP-35
LƯU Ý
• Logarit của Napier không phải logarit hiện đại: không có cơ số, không dùng số e.
• Câu "logarit rút ngắn lao động, nhân đôi tuổi thọ của nhà thiên văn" thường được gán cho Laplace, nhưng xuất xứ chưa rõ.
• Câu "Thiên văn học không thay đổi. Chỉ là người ta tính nhanh hơn" là lời diễn giải của kênh.
NGUỒN THAM KHẢO
Napier, Mirifici Logarithmorum Canonis Descriptio (1614) và Constructio (1619); Briggs, Arithmetica Logarithmica (1624); Stifel, Arithmetica Integra (1544); Euler, Introductio in analysin infinitorum (1748); Cajori, History of the Logarithmic Slide Rule (1909); MacTutor (Đại học St Andrews).
HÌNH ẢNH TƯ LIỆU (Wikimedia Commons, miền công cộng theo nhãn của Commons)
Trang bìa Mirifici Logarithmorum Canonis Descriptio (1614); chân dung John Napier (bản in litô, British Museum); trang bìa Tabulae Rudolphinae (1627).
Giọng đọc: giọng AI. Hình ảnh và âm thanh: dựng bằng code (three.js).
#logarit #toanhoc #lichsutoan